2015-2017 – Onze cijfers over de cultuursector op een rij

Het gaat goed met Nederland. We zijn gelukkiger, gezonder, toleranter en optimistischer. De economie floreert en de arbeidsmarkt trekt aan. Het aantal openstaande vacatures stijgt per kwartaal met grote sprongen. Dat zien we terug op onze site.

Actuele gegevens over werkgelegenheid in de cultuursector zijn vrij schaars. In de statistieken van het CBS en andere onderzoeksbureaus valt de sector meestal onder het kopje ‘Cultuur, recreatie en overige diensten’, waardoor het aan precieze getallen ontbreekt. De Cultuurindex is daarentegen wel heel specifiek gericht op de cultuursector (en daarmee een prachtig en belangrijk instrument), maar de huidige analyses lopen tot 2015. Daarom zetten wij graag als aanvulling daarop onze cijfers van de afgelopen drie jaar op een rij.

Cultuursector
Waar zijn onze cijfers op gebaseerd? Wij publiceren vacatures voor de kunst- en cultuursector, maar wat verstaan we daar precies onder? Onze criteria: alle vacatures van culturele organisaties, en cultureel-inhoudelijke functies van niet-culturele organisaties. Dat betekent dat we alle soorten “cultuurbanen” meenemen, en we op die manier een breed beeld kunnen geven van het aantal culturele functies in Nederland. De positieve trend is daarin duidelijk waarneembaar.

Sterke groei
Om te beginnen is het totaal aantal vacatures dat wij gepubliceerd hebben toegenomen. In 2015 plaatsten wij een kleine 1500 vacatures, in 2016 ruim 2000 en het afgelopen jaar ruim 2500. Dat zijn gemiddeld 30 vacatures per week in 2015, 40 in 2016 en 50 in 2017.

In 2017 boden wij voortdurend ongeveer 200 of meer openstaande vacatures aan via de site. Daarvan was een kwart voor onbetaalde functies en stages, en driekwart voor betaalde functies. Het CBS telde eind september 2017 213.000 openstaande vacatures in Nederland. Dan zijn die 200 van ons een druppel op een gloeiende plaat, maar in verhouding groeit het aantal vacatures op onze site netjes mee; in heel 2017 verschenen er in Nederland 1,7 miljoen unieke vacatures online, een groei van 21% ten opzichte van 2016 (Textkernel). Wij constateerden een groei van 23%. In 2017 waren juni en november voor alle sectoren de topmaanden (Textkernel). Zo ook voor ons: in beide maanden publiceerden wij circa 300 nieuwe vacatures (over de drukte in juni schreven we eerder in dit blog).

De toename van het aantal vacatures dat wij plaatsten komt door drie dingen. (1) Het aantrekken van de arbeidsmarkt – er zijn in het algemeen meer vacatures – (2) de toename van het aantal vacatures dat online gepubliceerd wordt en (3) de steeds grotere bekendheid van Culturele vacatures.

Verwachtingen & cijfers
Wat waren onze verwachtingen van de ontwikkelingen op de culturele arbeidsmarkt? Wij hadden een vermoeden dat het aantal starters-/juniorfuncties toegenomen zou zijn gezien de groeiende krapte op de arbeidsmarkt, maar dat blijkt niet te kloppen. De meest opvallende waarneming van 2017 is dat het aantal onbetaalde functies en het aantal betaalde starters-/juniorfuncties in 2016 en 2017 vrijwel hetzelfde is gebleven. De groei van het afgelopen jaar zit vooral in de vacatures voor betaalde functies waarin niet specifiek om een starter of junior wordt gevraagd – over het algemeen zijn dat banen waarbij geworven wordt voor iemand met minimaal twee jaar ervaring.

Het soort dienstverband waarvoor in alle drie de jaren het meest geworven werd is ‘parttime’, daar is in onze sector de meeste vraag naar. De twee daarop volgende categorieën zijn ‘fulltime’ en ‘stage’. Daarbij valt op dat in 2015 nog meer stage-vacatures dan vacatures voor fulltime functies geplaatst werden, maar dat is in 2017 omgedraaid. Het lijkt ons een gezond teken dat de vraag naar betaalde fulltime krachten nu groter is dan die naar stagiaires.

Het idee dat de cultuursector tegenwoordig draait op zzp-ers wordt niet weerspiegeld in ons vacature-aanbod: de vraag naar freelancers stijgt gradueel. Trouw meldde in november 2017: “Door forse bezuinigingen kromp het aantal banen in de cultuursector fors en groeide de groep zzp’ers rapper dan in andere sectoren. Volgens de laatste cijfers van de Raad voor Cultuur is ruim veertig procent van de werkenden in de sector zelfstandige.” Bij ons ligt het percentage vacatures voor freelance-opdrachten stabiel op slechts 7%. Waarschijnlijk komt dat doordat zzp-ers via andere wegen worden gezocht, zoals het eigen netwerk. Ook wordt lang niet altijd een vacature uitgezet voor een freelance-opdracht.

Het aantal vacatures voor vrijwilligers nam in 2017 af ten opzichte van 2016. In 2016 constateerden wij in dit blog juist een toename van het aantal vrijwilligersfuncties: “Het percentage vrijwilligers-vacatures op onze site […] is verdubbeld ten opzichte van 2014. Die toename heeft vermoedelijk zowel met de toegenomen vraag te maken, als met de professionalisering van het vrijwilligersbeleid, een trend die wij signaleren.” Mogelijk valt de professionalisering toch tegen, of is er meer ruimte gekomen voor betaalde functies.

Vrijwillig was de enige categorie die afnam in 2017. Bij alle andere soorten dienstverband steeg het aantal vacatures. Het aantal stagevacatures nam met 1% het minst toe. Relatief gezien werden er dus minder stagevacatures uitgezet dan het jaar daarvoor.

Onze conclusie
Het gaat goed met de sector! Het aantal vacatures voor vrijwillige functies is afgenomen, wat hopelijk betekent dat er meer ruimte is voor betaalde functies. Ons vacature-aanbod is gestegen, wat enerzijds door het bekender worden van de site komt, maar toch vooral door het groeiende aantal vacatures in de sector. De grootste groei zit in de betaalde (parttime) functies – een goed teken. Het lijkt erop dat ook de cultuursector profiteert van de aantrekkende economie.

 


 

Update 17/04/2018

CultuurIndex schreef een prachtig gebalanceerd artikel over werk in de cultuursector. Ons stuk over de cijfers van 2015-2017 neemt er een prominente plaats in – en daar zijn we natuurlijk trots op! Behalve dat zijn we ook blij met de inzichten die dit stuk biedt. Ons artikel is gecombineerd met een onderzoeksrapport van Dimitri Lahaut, Culturele vacatures onderzocht.

Het onderzoek van Lahaut laat een groei in onbetaalde functies zien in de cultuursector, terwijl wij juist een groei in betaalde functies zagen. CultuurIndex plaatst daar een kanttekening bij: ‘Het is belangrijk rekening te houden met het verloop van arbeidskrachten. Onder vrijwilligers en zeker onder stagiairs is dit waarschijnlijk veel hoger dan onder (vaste) werknemers. Hierdoor zijn veel vaker vacatures nodig om vrijwilligers- en stageplekken opnieuw te vullen. Beide groepen zijn daardoor waarschijnlijk oververtegenwoordigd in het aantal vacatures. Het duidelijkst is dit zichtbaar in de groep stagiairs. Van alle culturele vacatures is 25 procent voor hen, terwijl zij ‘slechts’ 2,6 procent van de werkgelegenheid in de deelsectoren ‘kunsten en cultureel erfgoed’ en ‘media- en entertainmentindustrie’ voor hun rekening nemen.’ (bron: CultuurIndex, CBS).

Een ander punt dat CultuurIndex maakt: we weten niet hoe deze cijfers zich verhouden tot de verdeling van vacatures in de gehele arbeidsmarkt. Met andere woorden: of de cultuursector met haar verdeling van soorten en typen vacatures bijzonder is ten opzichte van andere sectoren, kunnen we op basis van de cijfers niet vaststellen.

Daarnaast wordt – terecht – aangehaald dat wij niet definiëren wat we als parttime functie bestempelen en wat als fulltime, wat het verschil tussen ons aantal fulltime functies en dat van Lahaut kan verklaren. Wij laten het tot de grens van 32 uur aan de werkgevende organisatie over wat zij als parttime en fulltime bestempelen; het kan bij ons dus voorkomen dat een functie van 34 uur bij de ene werkgever als fulltime staat genoteerd, bij een andere als parttime. Echter als de omvang van een functie 32 uur of minder is, registreren wij hem als parttime, niet als fulltime. Lahaut hanteert 32 uur of meer als fulltime, en alles daaronder als parttime.

Lees vooral het hele artikel van CultuurIndex.

Tekst: Rosa Scholtens en Jaconelle Stas-Schuffel, Culturele vacatures

, , , , , , , , , , ,

3 Reacties op 2015-2017 – Onze cijfers over de cultuursector op een rij

  1. Jaconelle (Culturele vacatures) 30/03/2018 op 16:51 #

    @Mieke: Nee, daar hebben wij geen inzicht in

  2. mieke 30/03/2018 op 13:12 #

    zijn er ook cijfers over leeftijdsopbouw?

  3. Pauline Westen 30/03/2018 op 12:15 #

    Fijn zo’n goede blog. Af en toe de trends op een rijtje en de conclusies zijn ook zeer genuanceerd en herkenbaar. Ik ben zelf in loondienst én ZZPer én als vrijwilliger werkzaam in de sector muziek, en ik kijk steeds naar de culturele vacatures op zoek naar meer betaald werk.

Geef een reactie