Close-up | Zzp-geluk: Koperdocent Adriaan Martens

Muziekdocenten, ze zijn niet aan te slepen. Op onze site staan bij schrijven twaalf vacatures waarin wordt gevraagd naar docenten die goed overweg kunnen met viool of gitaar, het leuk vinden om muziekles te geven aan het primair onderwijs of muziekdocenten die hun heil liever zoeken bij bijvoorbeeld een theater. Het gaat hierbij bijna altijd om freelance of zzp-functies. Een vast contract behoort alleen bij hoge uitzondering tot de mogelijkheden. Ook koperdocent Adriaan Martens (45) werkt als zelfstandig ondernemer vanuit zijn thuisbasis in Galder – een klein dorpje in Noord-Brabant – bij verschillende muziekscholen. Niet dat hij een vast contract mist, integendeel. “Als zzp’er werken vind ik eigenlijk wel prettig. Eigen baas, eigen vrijheid. Ik zou het tot aan mijn pensioen willen doen.”

Adriaan leerde het vak koperdocent aan het conservatorium in Tilburg, waar hij in 2004 zijn bachelor afrondde. Daarmee was hij officieel bevoegd om als docerend musicus aan de slag te gaan. Doorgaan voor een master als musicus was niet nodig. “Ik vond het altijd al leuk om kinderen les te geven, zelfs al voor mijn studie. Dat wilde ik doen, dus dat ben ik gaan doen”, zegt hij overtuigd.

Van de tuin naar de muziek
Adriaan lijkt dus in de wieg gelegd voor het werk in de muziekbranche. Toch was daar lange tijd zeker geen sprake van. “Pas op mijn 17e begon ik zelf met het bespelen van een instrument, de trombone. Muziek maken werd vanuit thuis niet echt gestimuleerd en er was hier in het dorp weinig muzikaals te beleven. Ik kwam er dus pas later mee in aanraking. Na verloop van tijd werkte ik als hovenier, maar merkte ik dat ik muziek veel leuker vond. Op mijn 24e besloot ik me om te scholen. Het was mijn droom om met muziek mijn geld te verdienen, al was het wel een spannende stap. Gelukkig is het allemaal goed gekomen.”

Inmiddels heeft Adriaan zijn naam als muziekdocent flink gevestigd. Momenteel geeft hij les aan 72 leerlingen, grotendeels tussen de 8 en 15 jaar. Veel, vindt hij zelf ook. “Vorig jaar had ik er zo’n 50, dus nu is het echt topdruk. Er kan eigenlijk niks meer bij.” Daarbij komt ook nog eens dat het niet alleen bij trombone blijft. Ook de hoorn, trompet, bugel en eufonium behoren tot zijn repertoire. “Ik heb eigenlijk alles zelf aangeleerd. Veel van de grepen lijken op elkaar, alleen de hoorn is wat lastiger. Die is ook nog eens linkshandig.” De reden voor deze variëteit aan instrumenten is simpel: veel muziekverenigingen werken met verschillende koperblazers. “Doe ik dit niet allemaal, dan hebben ze voor elke leerling een andere docent nodig. Dat is niet te betalen.”

Dat veel muziekverenigingen het niet meer kunnen ophoesten om meerdere docenten te betalen, ligt volgens Adriaan aan drie harde feiten: het aantal leerlingen loopt terug, de huur van de locatie is vaak te hoog (Overhead) en de subsidiekraan wordt stukje bij beetje dichtgedraaid. “Er zijn al heel wat muziekscholen omgevallen”, concludeert de koperdocent. Ironisch genoeg spint hij daar zelf als zzp’er garen bij. “Vaste contracten verdwijnen, dus ik als zzp’er krijg steeds meer werk. Al is het natuurlijk geen goede ontwikkeling.”

Mond-tot-mondreclame en uurtarief
Het leukste aan doceren vindt Adriaan het spelenderwijs overbrengen van zijn eigen vaardigheden aan de kinderen. Al gaat dat soms wel met vallen en opstaan. “Soms moeten we echt alle zeilen bijzetten om überhaupt een geluid uit het instrument te krijgen. In een heel uitzonderlijk geval moet ik na een jaar zeggen dat hij of zij beter kan stoppen. Dat kan soms ook liggen aan de verkeerde mondstand. Bij koperblazers is het handig als je tanden allemaal mooi op een rijtje staan. Met scheve tanden of een overbeet wordt het soms lastig om de hoge tonen te halen”, legt hij uit.

Adriaan begint zijn werkdag tussen 2 uur en half 4 en sluit zijn laatste les zo rond half 10 af. Of hij dat prettig vindt, zo ’s avonds werken? “Ik vind het heel fijn. In de ochtend kan ik met de hond wandelen en wat dingen in het huishouden doen. Maar je moet wel tegen dit werkritme kunnen, sommigen vinden het helemaal niks.” Voor zijn lessen blijft hij niet alleen in Galder. Zo moet hij ook wekelijks o.a.richting Lage en Hooge Zwaluwe, Hoeven, Oud Gastel  en  omliggende dorpen. Adriaan: “Ik heb eigenlijk nauwelijks gesolliciteerd, ben vooral overal terecht gekomen door mond-tot-mondreclame. Als je goed en leuk les geeft, springt het zo over van de ene naar de andere muziekschool. Dat zijn er bij mij nu zeven.”

Opdrachten vinden gaat hem goed af, maar Adriaan vindt het wel nog steeds lastig om zijn uurtarief te bepalen. “Het helpt om rond te vragen bij collega-docenten, want ik heb gemerkt dat er in deze branche grote verschillen zitten in uurtarief”, zegt hij. “Vooral in het begin was het lastig om steeds maar weer om verhogingen te vragen bij scholen. Ik was bang dat ze naar iemand anders zouden stappen, omdat ik te duur werd. Maar die angst was uiteindelijk ongegrond. Mijn uurtarief mag de komende jaren nog steeds wel iets stijgen hoor, maar het gaat zo prima.”

Niet gratis
Blijft er dan naast al dat doceren nog wel tijd over om zelf muziek te maken? Als het aan Adriaan ligt mag dat wel weer iets meer worden. Al zegt hij ook zeker niet meer ja op alles. “Als ik het gratis zou doen, kan ik bijna elk weekend spelen. Ik heb al vaak concerten afgezegd, omdat ze me dan bijvoorbeeld alleen een fles wijn aanboden. Het is toch mijn beroep, dus ik moet er wel mijn geld mee verdienen. Ik wil niet bekend staan als die man die altijd overal gratis komt optreden.” De hoeveelheid optredens varieert nu heel sterk. Zo heeft hij maanden waarin niks op het programma staat en maanden waarin elk weekend een concert staat gepland. “Ik val vast in bij het Dordts Kamerorkest, dat zijn zo’n vier concerten per jaar. En ik speel regelmatig voor harmonieën of fanfares die iemand te kort komen. En ik speel natuurlijk bij mijn eigen vereniging voor de hobby, samen met mijn vrouw. Zij speelt de eufonium. Dat samen optreden is erg leuk, zeker omdat ik ook veel werk in de avonden. Mijn vrouw staat ook voor de klas, dus we hebben gelukkig wel nog samen vakantie!”

Wil je ook aan de slag als muziekdocent? Kijk op onze website voor alle vacatures in deze sector.

Tekst: Thijs van Beusekom, Culturele vacatures
Datum: 4 oktober 2018

, , , , , , , , , , , ,

Nog geen reacties.

Geef een reactie